Bu büstün bronz orijinali, Roma İmparatorluk Dönemi’nde, M.S. 2. yüzyılda, bugünkü Mustafakemalpaşa sınırları içinde yer alan antik Miletopolis kentinde yapıldı.
Günümüzde Bursa Arkeoloji Müzesi’nde sergilenen eser, bölgeden ele geçmiş en önemli Roma bronzları arasında kabul ediliyor. Heykel, bilgelik, savaş stratejisi ve koruyucu güçle özdeşleştirilen Athena’yı betimliyor. Roma dünyasında Minerva adıyla bilinen tanrıça, miğferi, zırhı ve göğsündeki koruyucu aegis betimiyle kolayca ayırt edilir.
Eserin kökeni olan Miletopolis, Roma döneminde Mysia–Bithynia sınırında yer alan önemli bir yerleşimdi. Kentte ele geçen Athena betimli sikkeler ve heykel parçaları, tanrıçanın Miletopolis’te yalnızca mitolojik bir figür değil, kent kimliğinin bir parçası olduğunu düşündürmektedir.
ATHENA
Ἀθηνᾶ
Antik Yunan dininde ve inanç sisteminde kentlerin koruyucusu, savaş, el sanatları ve akıl tanrıçası. Tartışmasız en önemli hellen tanrılarındandır. Atina kentinin koruyucusu ve ruhu sayılır fakat Troya gibi başka şehirlerde onu koruyucu tanrıça olarak benimsemişlerdir. Kentlerin koruyucusu olmasının yanında devletlerin ve kurumlarının da koruyucusudur. Ülkeye zenginlik veren ya da koruyan herşey onun kontrolündedir. Tarımı destekler, saban ve tırmığın mucididir, zeytin yetiştiriciliğini, atları evcilleştirmeyi o öğretmiştir. Zanaat dallarını destekler, çömlekçi çarkını marangoz gönyesini keşfetmiş, ilk pişmiş toprak kapları yapmıştır. Kadınlar dokuma işlerinde onun yardımını dilerler. İnsanlara yararlı her türlü icadı destekler, atlı arabanın ve denizciliğin mucididir. Flütü icad etmiş ama asla çalmamıştır.
Denizde gemi seyrini keşfetmiş, Argonautlara gemilerini yapmakta yardım etmiştir. Aynı zamanda limanların koruyucusudur. Adaleti simgeler, mecliste ya da mahkemede haklıyı gözetir. Ares gibi savaşı sevmez ancak devlete getireceği yararı sever. Savaş zamanında kent surları, limanları onun koruması altındadır. Kahramanları sever. En önemli kahramanlar, Herakles, Perseus ve Jason, Athena’nın yardımı olmadan tanrısal görevlerini yerine getiremezlerdi. Troya Savaşı’nda Akhaların tarafını tutmuştur. İlyada’da Zeus’un oynadığı yönetici rolü Odysseia’da Athena oynar. Odysseus’u ve tüm ailesinin kaderi Athena’in elindedir. Savaşla bağlantısı yüzünden sanat eserlerinde genellikle zırhlı, silahlı şekilde tasvir edilir. Omzunda bazen bir baykuş olur. Çıplak heykeli hiç yoktur, hiç evlenmemiştir. Simgesi horoz, baykuş ve zeytin ağacıdır. Dört yılda bir onuruna kutlananan festivalin adı Panathenaia’dır. Bu festivalde genç kızların dokudukları Peplos, tanrıçanın heykeline giydirilirdi.
